Ik zal maar direct met de deur in huis vallen: ben je perfectionistisch? Laat dit dan zo snel mogelijk varen!
Ja… ik weet ook wel dat dit erg makkelijk gezegd is en veel moeilijker gedaan. Perfectionisme is niet perse een zegen en je komt er ook niet zo makkelijk vanaf. Maar de combinatie van docent zijn en perfectionistisch zijn is echt killing! Dus… als het even kan, probeer je perfectionisme zoveel mogelijk te laten varen!
Grappig toeval
De meeste docenten, starter en gevorderd, zijn perfectionistisch. Waarom dat precies zo is, dat weet ik natuurlijk ook niet. Maar de combinatie komt erg vaak voor. En tegelijkertijd is dit iets waarvan docenten zelf aangeven dat ze er van balen. Iedere docent geeft aan graag minder perfectionistisch te willen zijn, omdat het veel energie kost en lang niet altijd het gewenste resultaat oplevert.
Verantwoordelijkheidsgevoel
Docenten voelen zich ontzettend verantwoordelijk voor hun werk. En dat is maar goed ook, want het is ook heel verantwoordelijk werk. Het is niet alleen jouw taak om leerlingen en studenten iets te leren, maar je bent ook (mede-)opvoeder en je moet (problemen) signaleren. Dat is nogal wat! Stel je voor dat er iets mis is met een leerling en jij hebt dit over het hoofd gezien! Dat dit overigens niet helemaal zo zit, dat is natuurlijk een ander verhaal. Het gaat erom dat jij dit gevoel hebt en dat dit een heel verantwoordelijk gevoel is.
Hoge werkdruk
Ook een kenmerk van het werken in het onderwijs: de werkdruk is regelmatig, behoorlijk hoog! Nu voelt iedereen dit anders: wat de een stressvol vindt, hoeft voor een ander helemaal geen stress op te leveren. Maar toch kent het onderwijs veel pieken in de hoeveelheid werk en dat levert toch automatisch werkdruk op. Toetsweken bijvoorbeeld. Dat houdt in dat je met klassen naar die toets toewerkt en dat je de toets moet maken (en meestal niet een, maar twee voor inhalers etc.). Dan moet de toets worden afgenomen en het resultaat moet worden nagekeken. Lang verhaal kort: dit zijn drukke weken. Maar er zijn ook hele periodes druk. Denk maar aan de periode voor de kerstvakantie. Leerlingen zijn druk, december is voor veel leerlingen een maand vol cadeautjes en feestjes en dat maakt ze drukker. Op school zijn er veel activiteiten zoals schoolfeesten en kerstdiners. En ook thuis is er van alles aan de hand, want jouw eigen kinderen hebben kerstdiners op school en je wilt wellicht ook iets lekker op tafel hebben. Lang verhaal kort: ik denk dat mijn punt wel duidelijk is, dus levert best wat werkdruk op. Tja… en leg daar dan nog eens het perfectionismesausje overheen…
Perfectionisme
Neem nog even die situatie rond Kerst voor ogen. Leg daaroverheen perfectionisme en dikke kans dat jouw kerst en kerstvakantie worden doorgebracht met een knallende hoofdpijn op de achtergrond. Want als je zoveel te doen hebt op allerlei fronten en je wilt dit ook nog eens perfect doen, dan kost dit te veel energie.
Niks mis met je werk goed willen doen!
Laat ik duidelijk zijn: er is niets mis met je werk goed willen doen. Het lijkt mij meer dan logisch. Je werkt met kinderen/jongeren, je hebt nu eenmaal een bepaalde verantwoordelijkheid en je wilt het beste voor jouw leerlingen. Supergoed, supermooi en zonder dat gevoel is werken in het onderwijs niet zo makkelijk vol te houden. Maar het is ook belangrijk om te beseffen dat goed goed genoeg is en dat jij de wereld niet in je eentje kunt verbeteren. Je doet wat je kunt en meer kun je niet doen. En dat niet alleen. Want als jij niet meer rechtop staat, dan hebben die leerlingen die jij zo graag verder helpt geen docent meer om ze iets te leren of om op te merken dat het niet goed gaat. En dat zou zonde zijn.
Net als in het vliegtuig
Eigenlijk is het net als in het vliegtuig: je moet eerst voor jezelf zorgen, voordat je voor je kind(eren) kunt zorgen. Dus zorg voor voldoende rust, geef jezelf de ruimte om fouten te maken en vergeet niet dat goed goed genoeg is. Zeg ook eens nee of vraag of iemand anders het voor je kan doen. Het is, kortom, helemaal prima om niet perfect te zijn!
Lees mijn boek ‘Opeens weet je het… je wordt leraar! Hierin neem ik je mee in het echte docentenleven en vertel ik je over de verschillende sectoren, opleidingsmogelijkheden, tips om te starten in het onderwijs, lesopbouw, begeleiding en meer.

Groei- en Ontwikkeljournal voor startende leraren
Ga voor een leerzame groeispeurt! Vul 12 weken lang dit journal in en ontwikkel stapsgewijs je vaardigheden als (startende) leraar.
Iedere week is er aandacht voor een andere, belangrijke, vaardigheid. Niet alleen is er aandacht voor klassenmanagement en lessen voorbereiden, we kijken ook naar hou jij omgaat met je tijd en wat je kunt doen om niet bedolven te raken onder alle indrukken en al het werk (zelfzorg).
Ben je coach of begeleider? Dan is deze journal een hele fijne leidraad om (je eerste twaalf weken) coaching vorm te geven!








