Ik stuurde afgelopen dinsdag een leerling de klas uit. Iets wat ik echt zelden doe. En als ik het doe, dan is het bijna altijd omdat het noodzakelijk is om op mijn strepen te gaan staan en mijn grenzen te bewaken. Ik leg je uit wat er gebeurde en waarom ik de leerling eruit stuurde en hoe dit inzicht jou kan helpen in jouw lespraktijk!
Afgelopen dinsdag stuurde ik er een leerling uit. Het was het eerste uur en de les was nog niet eens zo lang begonnen. En toch, het was klaar!
De leerling verliet het lokaal (niet helemaal zonder protest) en kwam aan het einde van de les terug met een verwijderformulier. Dat is gebruikelijk bij ons op school. Je mag een leerling verwijderen, maar het is uiteindelijk wel de bedoeling om het (min of meer) zelf, met elkaar, op te lossen. Het idee is dat je met elkaar in gesprek kunt gaan/blijven. Ik hou daarvan, want:
- Zo word je gedwongen om nog dezelfde dag met elkaar in gesprek te gaan en goed uit elkaar te gaan. Dat levert veel minder ongemak op aan het begin van de volgende les.
- Het dwingt je ook om na te denken over je eigen handelen (vind ik heel belangrijk!) en kun je eventueel tot de conclusie te komen dat het ook anders kon. Of niet natuurlijk!
Ik verwijder bijna nooit een leerling. 1 a 2 per jaar is veel voor mij eigenlijk veel. Er zijn jaren dat ik er geen enkele leerling uitstuur. Ik probeer dit heel bewust anders op te bouwen. Ik doe daar veel moeite voor. Zo investeer ik bewust in de band met de leerlingen. Ik doe echt een poging ze te leren kennen. In de klas en daar buiten. Dat betekent ook dat ik probeer, waar mogelijk, om op andere momenten tijd door te brengen met mijn leerlingen (denk aan schoolfeesten of dagjes weg).
Maar die enkele keer dat ik wél een leerling de les uitstuur, is het ook echt nodig. En vaak is het niet eens perse nodig omdat er iets heel extreems gebeurt op het moment van verwijdering. Sterker nog, veel vaker gebeurt er op dat moment NIET iets waarvan je als buitenstaander zou zeggen: om die reden zou ik iemand direct verwijderen. Die momenten ben ik namelijk vrijwel altijd voor, omdat ik me heel erg richt op mijn eigen gedrag en handelen in de klas.
Op de momenten dat ik iemand, zoals afgelopen dinsdag, verwijder gaat het vaak om heel subtiel gedrag. Het is afgelopen dinsdag dus ook niet geëscaleerd in de les. En toch heb ik de leerling verwijderd. En dat deed ik omdat ik op mijn strepen moest staan, mijn grenzen heel duidelijk moest bewaken op dat moment. Want daar ging deze leerling weldegelijk overheen. Mijn grens. En dan geldt voor mij:
Jij gaat MIJN grens over en daar trek IK een streep.
En dat ging deze les ineens heel snel. Toch bouw ik altijd op met als doel de escalatie te voorkomen. Ik geef aan wat de volgende stappen zijn als gedrag niet veranderd, zodat leerlingen in feite zelf de keuze hebben: gedrag aanpassen of het erop aan laten komen.
In de meeste gevallen is het genoeg om leerlingen ervoor te laten kiezen om er anders/positiever in te gaan en het beste van de rest van de les te maken. Een enkele keer zijn deze waarschuwingen juist een uitnodiging voor de leerling om te onderzoeken of ik serieus ben en inderdaad mijn grenzen bewaak.
En dan kan ik twee dingen doen:
- Ik wil er eigenlijk niemand uit sturen, om welke reden ook (ik hoor vaak om mij heen: ik ben bang dat leerlingen mij dan niet leuk meer vinden, ik ben bang voor wat mijn teamleider daarvan vindt), dus ik rek mijn grens verder op en blijf ik maar waarschuwen en dreigen.
- Ik bewaak mijn grenzen én blijf bij mijn Waarschuwingen/de stappen die ik zojuist uitgelegd heb. Ook als het moment waarop ik die streep trek eigenlijk om maar een klein dingetje gaat. Het was de laatste waarschuwing en alles bij elkaar opgeteld is het voldoende!
Je raadt het al ik ga voor optie 2.
Mijn grenzen zijn ruim, maar heilig. Ik heb de regie vrijwel altijd goed in handen. Ik kan goed werken in een klas die niet stil is (kan er überhaupt geleerd worden in een stille klas? Dat is een mooi voor een volgende mail ;)). Maar als ik merk dat een leerling mijn grenzen heel bewust wil onderzoeken, dan moet ik op mijn strepen staan. En dat opzoeken van grenzen gaat, grappig genoeg, bijna nooit met het overduidelijke gooien van stoelen. Het zijn eigenlijk altijd juist de kleine dingetjes. Triggers. Even iets proberen. Net iets te lang doorpraten. Toch even staan (en misschien direct zitten, maar toch). Even mijn punt slijpen (zonder te vragen of dat oké is en tijdens een uitleg). Kleine minimale dingen die je normaal gezien nooit zou koppelen aan een verwijdering, maar in grote hoeveelheden een duidelijk teken aan de wand: deze leerling is jouw grens enorm aan het uitdagen/onderzoeken/opzoeken. En daar moet ik op reageren, anders raak ik de regie wel kwijt. Dan is het hek van de dam.
Nadat ik de leerling verwijderd had en de les voorbij was, kwam hij terug. Hij had zijn deel van het formulier ingevuld en nu was het aan mij om mijn visie van het verhaal te noteren. Maar niet voordat we in gesprek gingen. Ik legde hem uit wat ik gezien had en vroeg of hij begreep waarom ik hem eruit stuurde. “Nee.” was zijn eerlijke antwoord. “Ik begrijp er niks van, want vorige week was ik vervelender!”. Ik moest stiekem lachen, want het was waar. Maar dat was een ander type vervelend. Hij zat zichzelf in de weg en was corrigeerbaar. En nu was hij op zoek naar mijn grens en duidelijk niet meer corrigeerbaar.
Toen ik dit uitlegde leek er toch een kwartje te vallen. “Nou, mijn grens heb je gevonden.” Zei ik opgewekt. “Die hoef je de volgende les niet meer op te zoeken.” Hij glimlachte en ging zitten (want de volgende les begon direct).
Wil jij leren over grenzen stellen, je grenzen bewaken en positieve bekrachtiging? Dat kan! Met mijn cursus Gedrag is (geen) dealbreaker. Een uitgebreide cursus over gedrag en hoe je hier, door te kijken naar je eigen gedrag en houding in en voor de klas, op kunt anticiperen.
Goed om te weten
Je volgt de cursus via de computer in je eigen tijd en tempo, De cursus bestaat uit tekst en podcasts, waarin ik je al mijn tips en trucs uitleg. Gebaseerd op de praktijk en de theorie.
De cursus kost 147 euro en is na het afrekenen direct beschikbaar. Je ontvangt een bevestiging in je mail met daarin een factuur die je kunt indienen bij je teamleider als je de kosten wil declareren. Ook ontvang je een (aparte) mail waarmee je Cursus Gedrag is (g)een dealbreaker | Easy checkout | Docentenleven Academie & Community krijgt tot de cursus.
Je bestelt de cursus hier!







