Al jaren maak ik ieder jaar een of meerdere spellen van de lesstof met mijn leerlingen. De werkvorm wordt door vrijwel alle leerlingen gewaardeerd. Ik heb al verschillende varianten laten maken. Bijvoorbeeld een kwartetspel en een memoryspel, maar we zijn ook wel eens helemaal los gegaan met een fantasie bordspel. Ook laat ik leerlingen wel eens een digitale quiz maken van de lesstof. Deze keer gingen we aan de slag met escaperoom, ter voorbereiding op de toets.

Korte cursus

Ik wil de al een hele tijd een escaperoom maken, maar ik vond het lastig om eraan te beginnen. Ook ben ik niet direct een puzzelaar en het bedenken van puzzels vond ik een obstakel. Maar een tijdje geleden kwam ik de Instacursus Escaperoom maken van Clasine van Dorst tegen. Deze cursus was laagdrempelig en duurde niet te lang. Dat was voor mij gunstig: heel veel tijd had ik op dat moment niet. Daarnaast is de cursus specifiek gericht op docenten Nederlands en met name gericht op leesvaardigheid. Voor mij dus voldoende reden om mee te doen. Hoewel de cursus gericht is op een specifiek onderdeel van mijn vak, kwam ook het opbouwen van een escaperoom in het algemeen voldoende aan bod. Voor mij gaf dit genoeg inspiratie en houvast om aan de slag te gaan met een escaperoom met andere lesstof en voor een jongere doelgroep.

Ontwikkelen

Voor de escaperoom koos ik voor de toetsstof van de komende toetsweek. Onder andere grammatica, spelling van Engelse werkwoorden, spreekwoorden en een stukje leesvaardigheid werden in de puzzels verwerkt.

De leerlingen moesten in groepjes werken en ik koos voor zes groepjes van vier (of drie in het geval van zieken) leerlingen. Op basis van deze verdelen van de klas koos ik voor zes puzzels. Op deze manier zouden alle groepjes tegelijk aan een puzzel kunnen werken. Ieder puzzel die de leerlingen oplosten zou bijdragen aan een deel van de uiteindelijk oplossing. In mijn geval een zin.

De opbouw van de escaperoom zag er daardoor als volgt uit: 

  • Zeven rondes
  • Iedere ronde duurt 10 minuten
  • In zes rondes worden puzzels opgelost die te maken hebben met de lesstof. Uit iedere puzzel komt een deel van de eindoplossing.
  • In de laatste ronde wordt gepuzzeld om de laatste opdracht op te lossen: het vormen van de zin die de oplossing van de escaperoom vormt. Door hier een aparte ronde voor in te lassen geef je alle groepjes de gelegenheid om te winnen.

Belangrijk hierbij is wel om te vermelden dat ik een blokuur per klas had. Dat gaf mij de gelegenheid om alles in een les te doen.

TIps voor een soepel verloop

De escaperoom is een activerende werkvorm, vraagt samenwerking van groepjes en levert een beetje spanning op. Ze willen allemaal winnen en raken daar behoorlijk enthousiast van. Om de boel in goede banen te leiden heb ik een aantal tips:

  1. Leg van te voren duidelijk uit wat de afspraken zijn
    Dit vraagt van jou dat je van te voren goed nadenkt over hoe je de werkvorm wil laten verlopen. Daar moeten een aantal afspraken uit rollen. Door deze duidelijk te communiceren heb je aan de voorkant al wat onrust wegenomen. Afspraken die ik maakte zijn bijvoorbeeld:

            • Loop niet onnodig door de klas.
            • Na iedere ronde ruim je de opdrachten weer netjes op voor de volgende groep.
            • Ben je klaar en is de tijd nog niet om? Dan doe je de alternatieve opdracht.
            • Moet je iets opzoeken? Dan loopt een persoon van het groepje door de klas.
            • We wisselen tegelijk van opdracht.
            • Je gaat niet bij een ander groepje hangen als je klaar bent.
  2. Zorg voor een alternatieve opdracht
    In mijn geval waren sommige opdrachten moelijker dan andere opdrachten. Dat betekende ook dat sommige groepjes sneller klaar waren. Om voorkomen dat deze groepjes zich gingen vervelen, gaf ik iedere leerling een woordzoeker in het thema (kerst in dit geval).
  3. Maak een keuze: de groepjes wisselen of de opdrachten wisselen
    Als je de groepjes laat wisselen, dan is er meer onrust in de klas. Dat is niet erg als je daar goed mee om kunt gaan. Vind je orde houden lastig? Laat dan de opdrachten wisselen. De groepjes blijven dan zitten. Ik vond het fijn om de groepjes te laten wisselen, het gaf ze wat beweging om de spanning kwijt te raken.
  4. Gebruik een aftelklok
    Ik projecteerde een aftelklok van een bom op het bord. Wanneer de tijd om was, ontplofte de bom. Dat gaf veel herrie en maakte het extra spannend. Nog belangrijker: doordat leerlingen zagen hoeveel tijd ze hadden, wisten ze ook waar ze aan toe waren. Iedere opdracht ging de tijd opnieuw lopen en gingen de leerlingen snel aan het werk.
  5. Zorg voor een prijs
    Er zijn altijd leerlingen die minder zin hebben. En hoewel ik merkte dat ook deze leerlingen enthousiast raakten van deze werkvorm en anders wel door hun medeleerlingen werden aangemoedigd om mee te doen, helpt een prijs altijd om ook die laatste leerling aan het werk te zetten.
  6. Maak de groepjes zelf
    Zorg dat je van te voren de groepjes gemaakt hebt. Het scheelt tijd en veel discussie.

Resultaat

Mijn leerlingen waren dolenthousiast. Zonder overdrijven waren al mijn leerlingen aan het werk. Ze werkten samen en ik heb eigenlijk geen gekibbel gehoord. Zelf de leerlingen die niet van kruidnoten (de prijs in mijn geval) hielden gingen serieus aan de slag en wilden graag alle puzzels oplossen. Ik merkte dat leerlingen over de stof discussieerden en dat ze tot conclusies kwamen die ze alleen nooit getrokken zouden hebben.

Mijn escaperoom heb ik op het laatste moment opgezet en ontwikkeld. Daardoor had ik niet de tijd om de opdrachten nog eens te controleren. In een opdracht zat een klein foutje en ook de opbouw had uiteindelijk iets strakker gekund. Dit leverde echter een extra mooi leermoment op: ik ging met leerlingen in gesprek en ze gaven mij feedback over hoe het in het vervolg ook anders/beter kan. Dit gesprek was voor mij als docent misschien nog wel waardevoller dan het uitvoeren van de escaperoom.

De wens van de leerlingen: in het nieuwe jaar nog een keer een escaperoom spelen!

Volg je mij al?

Volg je mij al op mijn socials? Je komt meer te weten over mijn docentenleven via Instagram. Via Facebook kun je deelnemen aan de besloten groep voor startende en studerende docenten. Hier worden vragen gesteld en beantwoord door startende en studerende docenten.

Marjolein

http://www.docentenlevenacademie.nl

Marjolein is 37 jaar, getrouwd en moeder van vier kinderen. Ze werkt als docent Nederlands op een middelbare school. In het kader van de master Onderwijswetenschappen doet zij onderzoek naar zij-instromers en starters in het onderwijs. Het is haar missie om startende docenten en zij-instromers een reëel beeld te geven van het onderwijs. Maar vooral ook om (startende) docenten te inspireren om zoveel mogelijk uit het vak te halen. Voor Docentenleven schrijft zij artikelen over starten en studeren in het onderwijs, activerende werkvormen, formatieve evaluatie, ICT in de les en online/hybride onderwijs. Daarnaast ontwikkelt zij trainingen en lesmateriaal. In november 2021 komt haar eerste boek uit!