Je bent weken bezig om je leerlingen de stof bij te brengen en ze voor te bereiden op de toets. En dan komt die toets en blijkt dat de resultaten tegenvallen. Hoe dat precies komt weet je eigenlijk niet. Heb je het niet goed uitgelegd? Hebben zij het verkeerd begrepen? Was de toets te moeilijk? Door de toets na te bespreken kom je hier wellicht achter. Maar zou het niet fijn zijn om vooraf al inzicht te krijgen in de mate waarin leerlingen zijn voorbereid op de toets? Een oefentoets is een goede manier om dit te doen.

Manieren om kennis te checken

Gedurende de gehele periode voor een toets, controleer ik regelmatig of leerlingen begrepen hebben wat ik ze probeer uit te leggen. Eigenlijk iedere les wil ik weten of het doel van die les behaald is. De meest simpele manier is aan het einde van de les een aantal vragen stellen en vingers te laten opsteken. Zo heb je snel een beeld van de hele klas.

Je kunt ook kaartjes gebruiken om te checken of de kennis is blijven hangen. Ook handig om de stof  van vorige lessen weer even terug te halen. Voordat je een les gaat beginnen is slim om de voorkennis of stof van een vorige les weer even op te roepen aan de hand van een entreeticket. En aan het einde van de les kan je vragen of het lesdoel is behaald met een exitticket. Zo’n exitticket is overigens ook handig om te controleren of leerlingen het grotere doel (de toetsstof) onder controle hebben.

Laatste check

Gedurende de hele periode voor de toets heb je de stof gedeeld en regelmatig gecontroleerd of je leerlingen nog op de goede weg zijn. Je hebt, waar nodig, je aanpak aangepast of extra uitleg gegeven. Als het met plannen een beetje gelukt is en er niet te veel lesuitval is geweest, heb je nog een les of misschien twee om de stof te herhalen. Dit is ook het moment om nog een laatste check te doen. Begrijpen je leerlingen alle stof en zo niet, waar zitten dan de zwakker plekken?

Inzicht in het leerproces

Iedere periode krijgen mijn leerlingen de mogelijkheid om een oefentoets te maken. Ik laat ze dit in de les doen en bespreek de toets vervolgens na. De laatste tijd ben ik met deze werkvorm gaan experimenteren. Ik wil namelijk niet alleen een soort generale repetitie voor ze realiseren met het maken van een oefentoets. Ik wil er meer mee doen. Het is belangrijk dat leerlingen weten wat ze goed doen en wat nog beter kan. Vervolgens wil ik met ze bespreken wat ze kunnen doen om die verbeteringen aan te passen.

Zo krijgen ze inzicht in en de regie over hun eigen leerproces. En dat is belangrijk voor de toets van nu, maar ook voor later.

Oefentoets met foutenanalyse

Om dit allemaal te bereiken maak ik nog altijd gebruik van de oefentoets die wij iedere periode aanbieden voor een toets. Maar behalve maken en bespreken van de toets, koppel ik er een foutenanalyse aan.

De hele werkvorm bestaat eigenlijk uit vijf stappen.

  1. De leerlingen maken de oefentoets.
    Dit kan in de les, maar ook thuis. Bijvoorbeeld wanneer je online lessen verzorgd of leerlingen in quarantaine hebt.
  2. De leerlingen kijken de oefentoets na.
    Tip: als je de oefentoets in de klas laat maken kan je er ook voor kiezen om de leerlingen elkaars toet na te laten kijken.
    Tip: laat de leerlingen een andere kleur pen gebruiken of (wanneer online) een andere kleur letters.
  3. De leerlingen tellen per onderdeel hoeveel fouten ze hebben gemaakt.
  4. De leerlingen noteren hoeveel fouten ze hebben gemaakt.
    Dit kan onderaan de gemaakte toets, maar je kunt er ook een tabel voor maken die ze kunnen invullen.
  5. Je bespreekt de oefentoets na.
    Belangrijk is hierbij dat je niet alleen maar bespreekt wat goed en fout is, want dat hebben ze als het goed is al nagekeken.
    Ga met leerlingen in gesprek: waarom hebben ze dat antwoord gegeven? Hoe zijn ze tot dat antwoord gekomen? Hoe zouden ze de vraag in het vervolg kunnen benaderen? Wat kunnen ze doen om deze stof (nog) beter te beheersen?

Door de laatste stap klassikaal aan te pakken ontstaat er een klassengesprek. Zo’n gesprek kan hele waardevolle informatie opleveren voor jou als docent. Je kan er namelijk achter komen dat er structureel bepaalde fouten worden gemaakt, waardoor jij je lessen en uitleg kunt aanpassen. Maar ook voor de leerlingen zelf, ze krijgen inzicht in hoe anderen zo’n toets benaderen en hoe ze ook zouden kunnen handelen tijdens het leren en het maken van een toets.

De bevindingen die je tijdens zo’n klassengesprek doet kan je ook weer samenvatten voor je leerlingen. Bijvoorbeeld in een Padlet, maar je kan er ook een Word document voor gebruiken.

Op zoek naar een training of coaching voor jezelf of  jouw team?

Heb je interesse in een door mij gegeven (online) training? Leuk! Op deze pagina vind je meer informatie. Wil je meer weten over werkvormen en hoe je die inzet in jouw lessen? Bekijk dan eens deze pagina.
Heb je interesse in een professionele samenwerking? Check dan mijn LinkedIn of stuur een mailtje via info@docentenleven.nl.

Wil je meer artikelen lezen en op de hoogte blijven? Dat kan! Via Facebook deel ik regelmatig tips en links die ik online tegenkom. Via Instagram geef ik je een inkijkje in mijn docentenleven, inclusief mijn studie en mijn gezinsleven.

 

Marjolein

http://www.m2onderwijseducatie.nl

Marjolein is 37 jaar, getrouwd en moeder van vier kinderen. Ze werkt als docent Nederlands op een middelbare school. In het kader van de master Onderwijswetenschappen doet zij onderzoek en schrijft zij aan haar scriptie. Startende docenten en zij-instromers begeleiden naar een prettig docentenleven is haar passie. Haar motto: hoe hard het soms ook werken is, het onderwijs is het leukste werkveld van de wereld! Voor Docentenleven schrijft zij artikelen over starten en studeren in het onderwijs, activerende werkvormen, formatieve evaluatie, ICT in de les en online/hybride onderwijs. Daarnaast ontwikkelt zij trainingen en lesmateriaal. In november 2021 komt haar eerste boek uit!