Over een paar weken ga jij misschien wel je allereerste les geven. Dat is een spannende gedachte. Nog spannender wordt het als mensen om je heen gaan vertellen dat die eerste les jouw eerste indruk als docent voor de klas is en allerlei tips voor tijdens je eerste les gaan geven. Toen ik net startte hoorde ik zelfs dat de rest van het schooljaar afhing van mijn allereerste les. Lekker geruststellende gedachte als je niet alleen je eerste les van het jaar, maar ook de eerste les van je leven gaat geven! Hoewel die eerste les best belangrijk is en het fijn is al die les goed verloopt, is het echt niet zo dat de rest van het jaar afhankelijk is van die ene les. Zo! Ik hoop dat dat je in ieder geval een beetje oplucht!

Niet geheel onbelangrijk

Die goedbedoelde adviezen van ervaren collega’s komen natuurlijk ook niet helemaal uit de lucht vallen. Ze zijn heus wel ergens op gebaseerd. Meestal op eigen ervaringen. Eerste les(sen) die niet helemaal lekker verliepen, waardoor de start van een jaar stroef verliep. Een goede start is daarom best prettig. En zo’n eerste les is dus niet geheel onbelangrijk. Als die eerste les of eerste lessen goed verlopen, dan pluk je daar wel de vruchten van. Daarom geef ik je in dit artikel een paar praktische tips voor tijdens je eerste les.

Praktische tips voor tijdens je eerste les

  1. Zorg dat je je comfortabel voelt
    Je comfortabel voelen is voor iedereen anders en ik kan natuurlijk niet zeggen wat je precies moet doen om dit voor elkaar te krijgen, maar wat ik hiermee bedoel is: ga niet ineens experimenteren met een nieuwe kleding- of haarstijl op je eerste dag voor de klas. Als dat bij jou past en je je daar goed bij voelt, dan moet je dat zeker doen. Maar als dat niet zo is, dan raad ik je aan dit even uit te stellen. Trek iets aan waar je je prettig bij voelt, neem een fijne beker mee voor je koffie of thee en zorg voor een lekkere lunch.
  2. Zorg dat je op tijd in je lokaal bent
    Misschien een logische, maar wel belangrijke tip is: zorg dat je op tijd bent. Soms is het lastig om op tijd in een lokaal te zijn, omdat er in het lesuur ervoor al lesgegeven wordt door iemand anders. Als dat het geval is, probeer dan toch op tijd aanwezig te zijn. Je kan dan snel naar binnen na de les en zorgt ervoor dat jij al in het lokaal bent voordat je leerlingen komen. Door al aanwezig te zijn, hebben leerlingen het gevoel dat zij bij jou binnenkomen. Je hebt op die manier ook meer controle over de situatie: je kunt iedere leerling groeten en even aankijken om de stemming te peilen. Je kunt ook ingrijpen als het te luidruchtig gaat. Als jij als laatste het lokaal in loopt en de leerlingen zitten al lol trappend op de tafels, dan heb je een andere startpositie. Als je nieuw bent op school is het dus belangrijk om van te voren tijd te steken in het leren kennen van de school en het gebouw. In dit artikel schreef ik al hoe je jezelf goed kunt voorbereiden voordat de school start.
  3. Maak contact
    Er zijn veel verschillende type leerlingen. Sommigen willen direct alles van jou weten of alles over zichzelf vertellen. Anderen willen liever de kat uit de boom kijken. Toch geldt in vrijwel alle gevallen dat leerlingen gezien willen worden. Een band krijgen met je leerlingen is een proces, dat lukt niet in een dag, een week of een maand. Het is iets dat moet groeien en dus moet jij er tijd en energie in steken. Wel is het goed om er direct mee te beginnen. Niet te opvallend, daar prikken leerlingen snel doorheen. Maar er zijn een aantal kleine stappen die je tijdens je eerste les al kunt zetten. Ga om te beginnen aan de deur staan als de les begint. Een hand geven is op dit moment even niet mogelijk, maar je kunt wel iedere leerling welkom heten en ze (proberen) even in de ogen te kijken. Vooral jongere leerlingen vinden het heel fijn. Oudere leerlingen lijken soms wat onverschilliger, maar mijn ervaring is dat aandacht ook bij hen goed doet. Door tijdens je eerste lessen al open te staan voor contact met iedere leerling, zet je een goede basis neer voor de rest van het jaar.
  4. Wat vertel je wel en wat vertel je niet?
    Ik gaf al aan dat leerlingen over het algemeen erg nieuwsgierig zijn. Ze willen graag weten wie jij bent. Of eigenlijk: wat voor vlees ze in de kuip hebben. Laat je niet overvallen door een regen aan vragen. Als dit namelijk onverwacht gebeurt, kan je wel eens dingen vertellen die je eigenlijk helemaal niet wilde delen. Denk dus goed na over wat jij wel en niet over jezelf wil prijsgeven. Zelf vertel ik altijd mijn naam, welk vak ik geef (sommige mensen geven meerdere vakken) en wat ik naast lesgeven nog meer op school doe. Ik vertel vaak ook dat ik studeer en dat ik dus weet hoe stom het soms kan zijn om te moeten leren terwijl je eigenlijk iets anders wil doen. Zelf heb ik er geen moeite mee om te vertellen hoe oud ik ben, dat ik getrouwd ben en dat ik vier kinderen heb. Wat ik echter nooit met mijn leerlingen deel is hoe mijn kinderen heten en waar ze op school zitten. Ik geef namelijk les in de regio waar ik woon en de puberwereld is een kleine wereld. Daar ligt dus mijn grens. Het is overigens ook aan te raden om te vertellen hoe leerlingen jou kunnen bereiken en op welke dagen je werkt. Je geeft dan ook direct aan dat  je dus op die dagen zal reageren op hun berichten. Leerlingen willen namelijk het liefste dat je ze binnen vijf minuten antwoord geeft. Maar jij bent niet verplicht om op je vrije dag te reageren. Dit schept dus direct duidelijkheid! Het is verstandig van te voren na te denken over de dingen die je over jezelf wil vertellen. Eventueel verwerk je deze informatie in de PowerPoint die je laat zien.
  5. Denk na over de invulling van de les
    Zorg tijdens deze eerste les voor een afwisseling in werkvormen. Natuurlijk start je de les met en introductie waarin je wat vertelt over jezelf en over de in jouw lokaal geldende regels. Maar een hele les praten raad ik niet aan. De hele week staat in het teken van introductie en praten, dus leerlingen hebben daarvoor niet voldoende concentratie. Je kunt overwegen om direct met de lesstof te beginnen, maar je kunt ook een actieve werkvorm bedenken. Leerlingen gaan aan de slag, met een opdracht waarbij jij hen leert kennen. Op mijn Instagrampagina deel ik veel van dit soort werkvormen. In een volgend artikel lees je ook meer over introductiewerkvormen.

Wil je meer artikelen lezen en op de hoogte blijven? Dat kan! Via Facebook deel ik regelmatig tips en links die ik online tegenkom. Via Instagram geef ik je een inkijkje in mijn docentenleven, inclusief mijn studie en mijn gezinsleven. Heb je interesse in een professionele samenwerking? Check dan mijn LinkedIn of stuur een mailtje via info@docentenleven.nl