Toen ik net voor de klas stond, dacht ik dat ik alles moest weten. Ik dacht dat mijn parate kennis oneindig moest zijn en dat ik dit ook nog eens zonder blikken of blozen zo op tafel moest kunnen leggen als hier naar gevraagd zou worden. Ik bereidde me eindeloos voor op mijn lessen, bedacht welke vragen er konden worden gesteld en wilde voorkomen dat ik in een situatie zou komen waar ik het antwoord gewoon niet zou weten.

Het gaat een keer mis…

Uiteraard ging dit een keer mis. Datgene waar ik zo bang voor was geweest gebeurde. Ik wist het antwoord niet. Tijdens een van die zeer goed voorbereidde les werd er een vraag gesteld waar ik niet op berekend was en die ik ook zo snel niet kon beantwoorden. Ik wist het gewoon even niet meer. Uiteraard wist ik het wel. Ergens diep weggestopt zat het antwoord en ik had ook wel een vermoede. Maar ik was er niet zeker van en kon de vraag dus niet met zekerheid beantwoorden. Ik schaamde me rot. Wat moest ik zeggen? En wat zouden die leerlingen wel niet denken?

En dan?

Er zat maar een ding op. Ik heb open kaart gespeeld. Ik heb gezegd dat ik het antwoord op dit moment niet wist. Dat ik het moest opzoeken om er zeker van te zijn wat het juiste antwoord was. Ik sprak af dat ik dit zou doen en dat ik de volgende les zou terugkomen op de vraag. En zo ging het ook. Ik checkte mijn bronnen. Ik kwam er achter dat mijn gevoel klopte. Ik dacht in de juiste richting, maar mijn antwoord was niet compleet. In de voorbereiding van de volgende les verwerkte ik een onderdeel waarbij ik de vraag kon bespreken. Ik kon (weer goed voorbereid) op de vraag ingaan en de stof goed uitleggen. Het antwoord was duidelijk en compleet.

Ik ben nog altijd heel blij dat ik voor deze aanpak heb gekozen. Ik had op dat moment ook kunnen kiezen om een antwoord te geven waar ik niet volledig achterstond, omdat ik niet zeker wist of ik het goed had en of mijn antwoord dan compleet zou zijn. Dit zou voor verwarring kunnen zorgen bij de leerlingen en ik zou er zelf ook een rotgevoel aan over houden. Ik zou de les erna een stuk onzekerder zijn geweest als ik een fout of incompleet antwoord had moeten corrigeren.

Een leermoment

Maar er is meer. Want wat ik ook geleerd heb is dat leerlingen het wel prettig vinden als je zo eerlijk bent. Als je laat zien dat je menselijk bent en het soms ook even moet opzoeken of nakijken. Dat je niet alles zomaar uit je hoofd weet. Ze vinden het fijn om te zien dat, ook als je het even niet weet, je het uiteindelijk prima kunt oplossen. Er waren geen rare blikken of vreemde opmerkingen. Ze begrepen volkomen dat ik even de tijd nodig had om met het juiste antwoord terug te komen. Het heeft ook geen afbreuk gedaan aan mijn geloofwaardigheid als docent. Het heeft eerder gezorgd voor meer waardering en het idee dat we allemaal mensen zijn.

Begrijp me niet verkeerd. Ik wil natuurlijk niet zeggen dat je dus maar iedere les met je handen in de lucht moet gaan staan omdat je het niet weet. Het is uiteraard heel erg belangrijk om goed voorbereid te zijn en om boven de stof te staan. Maar leerlingen kunnen zo nu en dan hele pittige vragen stellen en in dit soort gevallen mag je, wat mij betreft, best vragen om wat meer tijd. Dit geeft jou de gelegenheid om de vraag te beantwoorden op het juiste niveau en je antwoord goed en compleet over te brengen op je leerlingen. En laten we eerlijk zijn, docenten zijn net mensen en niets menselijks is ons vreemd!