Zo aan het begin van het schooljaar is het belangrijk om voldoende tijd en aandacht te besteden aan het leren kennen van je leerlingen. Als mentor gaat dit meestal redelijk vanzelf. Ook als leerkracht op een basisschool zal dit waarschijnlijk makkelijker gaan. Je hebt meer tijd met de leerlingen, waardoor je makkelijker dieper op interesses kunt ingaan. Wat moeilijker wordt het als vakdocent.

Als vakdocent heb je veel minder tijd met je leerlingen. En de tijd die je hebt, heb je vaak ook hard nodig. De stof zal namelijk toch behandeld moeten worden. Toch jammer, want je leerlingen kennen geeft veel voordelen. Hoe meer de leerlingen weten dat jij daar staat voor hen en niet omdat het moet, hoe beter dit is voor je klassenmanagement. Begrijp me overigens niet verkeerd. Ik bedoel niet dat je niet consequent moet zijn en dat je als een soort vriend of vriendin voor je leerlingen moet zijn. Wat mij betreft moet het heel duidelijk zijn dat jij de docent bent. Maar wel een docent met oog voor de leerlingen.

Maar hoe kan je nu een band opbouwen met je leerlingen als je hier dus eigenlijk helemaal geen tijd voor hebt? Dit is misschien makkelijker dan je denkt. Zonder al te veel tijd kwijt te raken, kan je al behoorlijk wat bereiken. Mijn tips:

  1. Laat je gezicht zien tijdens de introductiedagen.
    Meestal valt er wel een les uit en heb je in de eerste weken wat extra tijd. Je kunt ervoor kiezen om deze tijd te gebruiken voor je administratie. Je kunt ook besluiten om deel te nemen aan een introductie activiteit. Zo zien de leerlingen jou niet alleen als docent. Tijdens de activiteit kun je van de gelegenheid gebruik maken om eens een gesprekje aan te knopen met een aantal leerlingen.
  2. Werk in groepjes tijdens de les.
    Als jij tijdens de les je leerlingen in groepjes laat werken, krijg je tijd voor andere dingen. Natuurlijk moet je hier en daar bijsturen. Maar werken in groepjes geeft ook de gelegenheid om bij een groepje aan te schuiven en in gesprek te gaan met leerlingen.
  3. Ga mee op excursie.
    Ook voor deze tip geldt: de leerlingen zien je op deze manier in een andere context. En dat kan heel verhelderend werken! Want in die andere context kan jij laten zien dat je ook andere interesses hebt dan je vak. Of dat je goed kunt sporten. Een excursie biedt veel ruimte om in gesprek te komen met leerlingen.
  4. Schrijf dingen op en vraag er nog eens naar.
    Iedere leerling wordt graag gezien. Iedere leerling wil het idee hebben dat hij of zij ertoe doet. Een simpele vraag over de voetbalwedstrijd van het afgelopen weekend kan al zorgen voor een bijzonder gevoel bij een leerling. Het enige nadeel is dat er in iedere klas vaak zo’n dertig leerlingen zitten en dat sommige docenten soms wel zeven of acht leerlingen. Dan wordt het lastig om te onthouden wat de hobby van een leerling is of op welke sport ze zitten. Het is geen gek idee om een logboekje te hebben, waarin je per klas wat bijzonderheden kunt noteren. Zo hoef je niet alles te onthouden, maar heb je wel voor ogen wat er speelt in je klas.

Natuurlijk kost het energie en is het misschien veel werk. Maar als je vanaf het begin van het jaar aandacht besteed aan je leerlingen, heb je daar de rest van het jaar profijt van.